الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

535

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

مساكن ، آداب معاشرت ، احكام نذر و عهد و يمين ، ذباحه ، امر به معروف و نهى از منكر . 4 . آداب عمومى : قضا و حكومت ، صلح و جنگ ، روابط بين الملل ، ولايت عامه ، قضا و شهادات ، حدود ، جهاد و . . . . « 1 » 2 . طرح دكتر محمصانى دكتر صبحى محمصانى ، از دانشمندان اهل سنّت فقه را به سه بخش تقسيم كرده است : 1 . عبادات : نماز ، روزه ، زكات و . . . 2 . اصول اخلاقى . 3 . احكام قانونى . و قسم سوم را به شش بخش تقسيم كرده است ، بدين ترتيب : 1 . فقه جزايى : قتل ، سرقت ، زنا ، شرب خمر ، قذف ، جرم‌شناسى ، حدود ، ديات و قصاص . 2 . احوال شخصيّه ، يا فقه خانواده : نكاح ، طلاق ، رضاع ، حضانت ، وصيت ، ولايت ، ارث ، نفقه و مسائل عدّه . 3 . فقه معاملاتى ، يا مدنى : عقود ، تصرّفات همچون : بيع ، اجاره ، هبه ، عاريه ، وديعه ، كفالت ، حواله ، شركت ، صلح ، غصب ، اتلاف و . . . . 4 . مخاصمات يا فقه قضايى ، مانند : قضا ، بيّنات دعاوى و . . . . 5 . سِيَر : جهاد ، عقد ذمه ، امان و مسائل مربوط به دار الاسلام ، دار الحرب و جنگ و صلح . 6 . احكام سلطانيه : وزارت ، جيش ، خلافت و ماليات‌ها . « 2 » 3 . طرح دكتر وهبه زحيلى دكتر وَهْبه زحيلى ، كتاب‌هاى فقهى را به شش دسته تقسيم كرده ، بدين ترتيب : 1 . عبادات و آنچه به آن ارتباط دارد ، مثل : نذر ، قَسَم ، قربانى . 2 . اهمّ نظريات فقهى . 3 . معاملات . 4 . ملكيّت و آنچه به آن ارتباط دارد : احكام زمين‌ها ، احياى موات ، حقوق ارتفاق ، « 3 » پيمان‌هاى مربوط به آبادانى زمين‌ها ، احكام معادن ، غصب ، لقطه ، سبق و رمايه ، شفعه و . . . . 5 . آنچه در ارتباط با دولت است : حدود ، جنايات ، جهاد ، قراردادها ، قضا و . . . . 6 . احوال شخصيه : ازدواج ، طلاق ، ميراث ، وصيت و وقف . 4 . طرح مصطفى زرقا مصطفى احمد زرقا ، كتاب‌هاى فقهى را به هفت بخش تقسيم مىكند ، بدين ترتيب : 1 . عبادات .

--> ( 1 ) . ر . ك : مجلهء فقه اهل بيت ، شمارهء 3 ، نگاهى به دسته‌بندى باب‌هاى فقه . ( 2 ) . همان مدرك . ( 3 ) . حقوقى كه يك شخص در ملك ديگرى دارد مانند حق العبور و حق المجرى و حق برف ريز .